Ben ik hoogbegaafd?

 In Hoogbegaafdheid

We denken bij hoogbegaafdheid al snel aan Einstein, Mozart of recentelijk aan het Belgische jongetje dat op zijn zesde al naar de universiteit gaat. Maar zulke hoogbegaafden zijn ten eerste uitzonderlijk en ten tweede zijn er ook heel veel hoogbegaafde vrouwen.

Wat is hoogbegaafdheid dan eigenlijk?

Dat is meteen een moeilijke vraag. Een definitie over hoogbegaafdheid is er nog niet. In de wetenschap zijn er momenteel zo’n zeventien (!) verschillende definities. In de loop der jaren heeft zich dat ook ontwikkeld. In de eerste definities stond vooral intelligentie centraal, daarna kregen ook talenten een meer prominente plek. De laatste jaren wordt hoogbegaafdheid gezien als een samenspel van enerzijds een hoge intelligentie en persoonskenmerken anderzijds. Zelf ben ik van deze laatste ook een voorstander.

Delphi-model

In 2007 werd door een twintigtal experts en andere hoogbegaafden het Delphi-model gedefinieerd. Veel hoogbegaafden herkennen zich hierin. Hierin wordt een hoogbegaafde omschreven als ‘een snelle en slimme denker die complexe zaken aankan. Autonoom, nieuwsgierig en gedreven van aard. Een sensitief en emotioneel mens, intens levend. Hij of zij schept plezier in creëren.’

Hoogbegaafdheid is een manier van zijn

Het mooie van dit model is dat meteen duidelijk wordt dat hoogbegaafdheid veel meer is dan alleen het IQ. Hoogbegaafdheid is een andere manier van denken en een andere manier van mens-zijn. Als hoogbegaafde ben je een snelle denker. Je denkt vanuit het overzicht; eerst het grote plaatje. Daarna pas de details. Je bent vaak ook autonoom, creatief en gevoelig. Ook hebben veel hoogbegaafden een groot gevoel voor rechtvaardigheid en zijn ze geneigd tot perfectionisme. Op zich niet erg, maar wel wanneer je erdoor wordt verlamd.

Op de werkvloer (en soms thuis) kan dat botsen. Hoogbegaafde volwassenen nemen vaak grote denkstappen. Ze zijn creatief en komen met out of the box oplossingen. Ze begrijpen vaak niet dat anderen niet zien wat zij bedoelen. Dat leidt dan tot conflicten, bijvoorbeeld met leidinggevenden. Er zitten nogal wat hoogbegaafden thuis met de gedachte dat er iets mis is met ze. Veel hoogbegaafden kloppen tevergeefs aan voor hulp, maar helaas zijn de meeste bedrijfsartsen, reguliere psychologen en coaches onvoldoende bekend met hoogbegaafdheid. Hierdoor word je niet goed geholpen of je krijgt een diagnose die niet bij je past.

Problemen worden versterkt door onjuiste hulp

En wat nog veel erger is, uit onderzoek blijkt dat de problemen van veel hoogbegaafden hierdoor juist erger worden. Ga maar eens na. Als je het gevoel krijgt dat ‘zelfs’ een psycholoog je niet begrijpt, dan kun je het idee krijgen dat er ‘dus iets heel erg mis met je moet zijn’ of je krijgt het gevoel dat de situatie uitzichtloos is. Het is daarom heel belangrijk om hulp te zoeken bij mensen die opgeleid zijn tot Specialist Hoogbegaafdheid. In het Kwaliteitsregister Hoogbegaafdheid vind je een overzicht van gekwalificeerde professionals.

Erken hoogbegaafdheid

Zijn hoogbegaafden beter? Nee, ze zijn niet beter. Ze hebben wel vaak andere behoeftes. Ook in de manier van coachen en begeleiding. Belangrijk is dat hoogbegaafdheid wordt erkend en niet miskend.

 

Recommended Posts