Ben jij een hoogbegaafde laatbloeier?

 In Hoogbegaafdheid

en paar dagen geleden raakte ik in gesprek met een nieuwe collega-coach. Ik vertelde haar dat ik hoogbegaafde volwassenen coach vanuit de positieve psychologie. Waarna zij heel enthousiast uitriep, dat ze ook hoogbegaafd is. ‘Is dat niet toevallig?’, zeiden we verrast tegen elkaar.

Succes na je 40ste

Na haar veertigste had ze pas ontdekt dat ze hoogbegaafd was. Opeens vielen de stukjes op hun plek. Ze kon daardoor beter begrijpen waarom de dingen zijn gelopen, zoals ze zijn gelopen. En ze had beter voor zichzelf leren zorgen. En dat had haar bedrijf en haar leven een boost gegeven. Sinds een paar jaar zat ze eindelijk pas goed in haar vel.

Zelf heb ik ook een soortgelijk pad gelopen. Ik gooide ook een paar jaar geleden het roer om en voel me nu een stuk beter op mijn plek dan vroeger. Maar ook in mijn omgeving zie ik het. Een van mijn allerliefste vriendinnen die ik al twintig jaar ken, besloot na haar veertigste te gaan promoveren. Eind dit jaar mag ze zichzelf dr. noemen.

Zou het kunnen dat hoogbegaafden laatbloeiers zijn? Daar is natuurlijk geen wetenschappelijk bewijs voor, maar het klinkt aannemelijk als je kijkt naar de levensloop van veel hoogbegaafden.

Aanpassen of excelleren?

Hoogbegaafde kinderen groeien op in een niet-hoogbegaafde wereld. Zeker als het hun eerste kind was, dan hebben ouders vaak niet door dat hun kind dingen sneller kan dan anderen. Vaak wordt het pas opgemerkt als een kind naar school gaat. Veel hoogbegaafde kinderen zijn dan inmiddels cognitief en sociaal verder ontwikkeld dan hun leeftijdsgenoten. Er ontstaat dan een dilemma, dat door Gross (1998) het ‘eerste keuze dilemma’ wordt genoemd. Hoogbegaafde kinderen worden impliciet voor de keuze geplaatst; of om te excelleren of om zich sociaal aan te passen aan hun leeftijdsgenoten. Als je voor dit laatste kiest, en dat gaat natuurlijk onbewust, dan betekent dit ook dat je je intellectuele vaardigheden (een beetje) moet verbergen om bij de groep te passen. Zeker in de pubertijd is het belangrijk om het gevoel te hebben dat je ‘erbij hoort’. Wanneer je je continu (onbewust) aanpast aan de wensen en verlangens van je omgeving, dan gaat dat uiteindelijk ten koste van jezelf. Je bent dan erg op de buitenwereld gericht, waardoor je het contact verliest met je eigen behoeften en ambities.

Dit geldt voor zowel hoogbegaafde mannen als hoogbegaafde vrouwen. Al schreven Ronner en Nauta in 2014 in hun artikel dat vooral vrouwen ‘in conflict komen met maatschappelijke verwachtingen van sociale aangepastheid enerzijds en hun reflectie op hun talenten en het inzet daarvan anderzijds’. Dit lijkt erop te duiden dat hoogbegaafde vrouwen er nog meer onder gebukt gaan.

Tijd voor je eigen ambities

Als je het zo beredeneert, dan is het niet zo vreemd dat veel hoogbegaafden laatbloeiers zijn. Tegen de tijd dat je halverwege de dertig/begin veertig bent, dan zijn de meeste kinderen zelfstandig genoeg om zelf hun boterham te smeren. Of je bent in het zoveelste arbeidsconflict terecht gekomen en voelt dat de tijd gekomen is om iets anders te gaan doen.  Tijd om jezelf te leren kennen en daarmee ook je eigen ambities waar te maken.

Hoe zie jij dat? Denk jij dat hoogbegaafden laatbloeiers zijn of hoort het meer bij het proces van ouder worden? Ik lees graag hoe jij erover denkt in de reacties hieronder.

 

Recommended Posts