Ze is half hoogbegaafd

 In algemeen

In het dagelijks leven labelen we wat af. We noemen het drukke vriendje van onze dochter al snel een ADHD-er, onszelf een beetje neurotisch en onze partner soms wat autistisch. In mijn praktijk werk ik veel met hoogbegaafden (ja, ook een label), maar ook in het weekend gebeurt het weleens dat het onderwerp ‘hoogbegaafdheid’ ter sprake komt. Zo stond ik op een ijskoude zaterdagochtend verkleumd naar de voetbalwedstrijd van mijn zoon te kijken, toen ik werd aangesproken door een andere ouder. 

Is dat zoiets als een beetje zwanger? 

Het gesprek ging over haar zoon, mijn zoon, de keuze voor een middelbare school. Koetjes en kalfjes. Je kent het vast wel. Op een gegeven moment vertelde ze dat haar zoon in de klas zit bij een meisje dat ‘half hoogbegaafd’ is. Half hoogbegaafd? Is dat zoiets als een beetje zwanger? Blijkbaar bedoelde ze ermee dat het meisje niet op alle vlakken even goed presteerde als verwacht op basis van haar intelligentie. En dat het nog maar de vraag was of ze wel een ‘goed’ schooladvies zou krijgen. En als je niet goed genoeg presteert, dan ben je dus half hoogbegaafd. Je bevindt je in een soort twilight-zone. 

Een hoger dan gemiddeld IQ

Hoog tijd dus om dit idee uit de wereld te helpen. Net zomin als je een beetje zwanger kunt zijn, kun je ook niet een beetje hoogbegaafd zijn. Hoogbegaafdheid betekent dat je een hoger dan gemiddeld IQ hebt, maar dat wil niet meteen zeggen dat je altijd op alle gebieden uitblinkt. In tegendeel zelfs; er zijn veel hoogbegaafden die zonder diploma van school komen. Hun snelle en creatieve brein kan soms niet overweg met de manier waarop (hoge)scholen en universiteiten de leerstof aanbieden. 

Hoogbegaafd gedrag

Naast een hoge intelligentie zijn veel hoogbegaafden intens levende mensen. Top-down denkers die creatief en gevoelig zijn. Bij het Centrum voor Begaafdheid in Nijmegen gaan ze zelfs nog een stapje verder. Daar spreken ze niet van hoogbegaafden, maar van ‘hoogbegaafd gedrag’ dat tot uiting kan komen als aan de juiste voorwaarden is voldaan door de ouders, school en omgeving. Die nuance wil ik graag genoemd hebben, maar voor de leesbaarheid van dit artikel blijf ik even bij de term hoogbegaafden. 

(H)erkenning

Als leerkrachten, hulpverleners en ouders de hoogbegaafdheid van het kind en haar behoeften niet herkennen (of erkennen!), dan komt een kind ook niet uit de verf op school. Het gevolg is vaak een hele reeks incorrecte aannames die daarop volgen. In dit geval was het meisje niet alleen half hoogbegaafd, ze was ook sociaal niet zo vaardig. Ook die misvatting komt regelmatig voor. Er is zelfs een cartoon over gemaakt.

Anders

Maar waar ik me vooral zorgen om maak is de impact dat zo’n label op dit meisje kan hebben. Veel hoogbegaafden voelen zich al ‘anders’ dan anderen, hebben het gevoel dat ze raar zijn of dat mensen hen niet begrijpen. Ze proberen zich ontzettend aan te passen aan de geldende norm. Met alle gevolgen van dien. Vooral vrouwen en meisjes zijn er een ster in om zich aan te passen en zich klein te maken. Welke boodschap geef je dan als volwassene aan een kind door haar ‘half’ te noemen, of een beetje? Je hoort dan helemaal nergens meer bij, terwijl ieder kind graag onderdeel wil uitmaken van een groep. 

Stoppen met hokjes

Mijn voorstel is om op te houden kinderen in een hokje te stoppen. Een manier om dat te doen is door af te stappen van het idee dat alles alleen maar draait om presteren of het halen van hoge cijfers. School is een middel, geen doel. Laten we onze kinderen ook vooral complimenteren om al hun andere mooie eigenschappen, zoals opgewektheid, creativiteit, gevoeligheid, inlevingsvermogen… Daarmee voeden we ze op tot optimistische en veerkrachtige volwassenen. En dat is toch uiteindelijk wat we allemaal willen. Een gelukkig kind.  

Vie+

In mijn praktijk Vie+ help ik jongeren en volwassenen vanuit de positieve psychologie. Wil je weten hoe een coachingstraject jou ook verder kan helpen? Kijk dan eens op mijn site: www.vieplus.eu

Nieuwste berichten
Comments

PLAATS EEN REACTIE